PROF INSTALStart / Baza wiedzy / Artykuły
Ciepła woda użytkowa
Straty cyrkulacji ciepłej wody w bloku – za co płacą mieszkańcy?
W budynku z centralnie przygotowywaną ciepłą wodą płaci się nie tylko za ciepło zawarte w wodzie pobranej z kranu, lecz także za ciepło oddawane przez przewody instalacji. Wyjaśniamy, skąd ten koszt się bierze i jak sprawdzić jego skalę.
Skąd bierze się ten koszt
Przepisy wymagają, aby w punktach poboru była dostępna woda o temperaturze 55–60 °C. W budynku wielolokalowym zapewnia to instalacja cyrkulacyjna: woda stale krąży w przewodach i pionach, a przewody przez całą dobę oddają ciepło do piwnic, szachtów i mieszkań. To ciepło zużywa węzeł i jest ono wliczane w koszt przygotowania ciepłej wody całego budynku.
Te straty nie są „zużyciem innych mieszkańców”. To wspólny koszt utrzymania gotowości instalacji, który rozlicza się według regulaminu – zwykle w cenie każdego metra sześciennego ciepłej wody albo według liczby osób (art. 45a ust. 8 pkt 2 Prawa energetycznego).
Jak oszacować skalę strat
Podgrzanie 1 m³ wody z ok. 10 °C do 55 °C wymaga ok. 0,19 GJ ciepła. Jeżeli budynek zużywa na przygotowanie ciepłej wody wyraźnie więcej na każdy metr sześcienny, różnica to straty w instalacji i węźle oraz błędy pomiarów.
Przykład hipotetyczny
Założenia: budynek zużywa 0,32 GJ ciepła na 1 m³ ciepłej wody, woda podgrzewana z 10 °C do 55 °C. Obliczenie: (0,32 − 0,19) ÷ 0,32 ≈ 0,41. Wynik: ok. 41% ciepła zużytego na CWU nie trafia do wody pobranej w lokalach.
Ustawa wskazuje też próg: jeżeli w ciągu 12 kolejnych miesięcy do budynku wielolokalowego dostarczono ponad 0,30 GJ ciepła na 1 m³ przygotowanej ciepłej wody, właściciel lub zarządca wykonuje audyt energetyczny budynku (art. 45a ust. 13 Prawa energetycznego).
Co warto sprawdzić
- ile ciepła [GJ] zużyto na CWU i ile ciepłej wody [m³] zmierzono w tym samym okresie,
- czy wskaźnik GJ/m³ rośnie z roku na rok przy spadającym zużyciu wody,
- stan izolacji przewodów w piwnicy i szachtach oraz zrównoważenie cyrkulacji,
- zasady podziału kosztów w regulaminie rozliczeń.
Wyłączanie cyrkulacji albo obniżanie temperatury wody bez analizy może naruszać wymagania dotyczące temperatury w punktach poboru i zwiększać ryzyko rozwoju bakterii Legionella.
Jeżeli koszt ciepłej wody w budynku budzi wątpliwości, opisz sprawę – ustalimy zakres analizy i przygotujemy indywidualną wycenę: Analizy kosztów ogrzewania i ciepłej wody.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1225 ze zm.), § 120 — Temperatura ciepłej wody w punktach czerpalnych 55–60 °C oraz możliwość dezynfekcji termicznej (70–80 °C). Status w ELI: akt uznany za uchylony — przepisy obowiązywały do 19.09.2026 r. Ich wymagania można stosować na zasadach art. 102a–102b Prawa budowlanego (dodanych ustawą Dz.U. 2026 poz. 1161) przez 18 miesięcy od 20.09.2026 r. Nowych warunków technicznych dla budynków nie ogłoszono do 13.10.2026 r.
- Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (t.j. Dz.U. 2026 poz. 43), art. 45a — Rozliczanie kosztów zakupu ciepła w budynkach wielolokalowych: ust. 4a (bezpłatna informacja o kosztach), ust. 7a (wodomierze CWU), ust. 8 pkt 2 (metody dla CWU), ust. 9–10 (wybór metody, regulamin), ust. 13 (próg 0,30 GJ/m³ CWU i audyt energetyczny). Stan na październik 2026. Akt i status sprawdzone w ELI 13.10.2026 r.
- Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne, t.j. Dz.U. 2026 poz. 43 — art. 45a — Brzmienie art. 45a sprawdzone w tekście jednolitym w ELI 13.10.2026 r.; późniejsze zmiany ustawy (Dz.U. 2026 poz. 516, 607, 900) nie dotyczą art. 45a.
- Engineering ToolBox – Water: Specific Heat vs. Temperature — Ciepło właściwe wody ok. 4,18–4,20 kJ/(kg·K) w zakresie 10–60 °C.
- Engineering ToolBox – Water: Density vs. Temperature — Gęstość wody: ok. 999,7 kg/m³ przy 10 °C, ok. 985,7 kg/m³ przy 55 °C.
- Ustawa z dnia 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 1161) — art. 102a–102c Prawa budowlanego — Ogłoszona 1.09.2026 r.; art. 102a–102c Prawa budowlanego obowiązują od 2.09.2026 r. Przez 18 miesięcy od 20.09.2026 r.: art. 102a — projekt zagospodarowania działki lub terenu i projekt architektoniczno-budowlany (a w ślad za nimi projekt techniczny) według warunków technicznych obowiązujących do 19.09.2026 r., po złożeniu organowi oświadczenia inwestora; art. 102b — budowy i roboty z art. 29 ust. 2 i 4; art. 102c — utrzymanie i użytkowanie budynków mieszkalnych według rozporządzenia z 16.08.1999 r. Akt i status sprawdzone w ELI 13.10.2026 r.
Usługa
Analizy kosztów ogrzewania i ciepłej wody
Jeśli chcesz, żebyśmy przyjrzeli się Twojej sprawie, opisz ją w formularzu. Ustalimy zakres i przygotujemy wycenę przed zleceniem.